İcra Limiti Ne Kadardır? Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Ekonomi, sınırlı kaynaklarla sınırsız isteklerin karşılanması üzerine kurulu bir bilim dalıdır. İnsanlar, zaman, para ve emek gibi kısıtlı kaynaklarla çeşitli seçimler yapar ve bu seçimlerin her biri bir sonuca yol açar. Ekonomistler, bu sınırlılıkları dikkate alarak, toplumların ve bireylerin kararlarını anlamaya çalışır. Bir ekonomist için önemli olan, bu kararların sonuçlarını doğru bir şekilde öngörebilmek ve bunların toplumsal refah üzerindeki etkilerini analiz edebilmektir. Bugün, bu çerçevede, “icra limiti” kavramını ele alarak, bireysel ve toplumsal kararların ekonomi üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. İcra Limiti Nedir? İcra limiti, borçlunun borçlarını ödeme yükümlülüğü altındaki belirli bir sınırı ifade…
8 YorumEtiket: bir
Gönül Yarası Filmi Neyi Anlatıyor? Bir Dönemin Vicdanına Tutulan Ayna Bir tarihçi olarak geçmişle bugünü anlamaya çalışırken sık sık dönüp sinemaya bakarım. Çünkü sinema, bir toplumun belleğini en derin duygularla yansıtan aynalardan biridir. “Gönül Yarası” filmi de bu aynalardan biridir; sadece bir aşk hikâyesi değil, aynı zamanda Türkiye’nin yakın tarihine, kırılma noktalarına ve değişen toplumsal değerlere dair güçlü bir anlatıdır. Yavuz Turgul’un 2005 yapımı bu filmi, bireyin içsel çatışmasıyla toplumun dönüşümünü iç içe anlatan nadir yapımlardan biridir. Bir Dönemin Portresi: Ferit ve Türkiye’nin Değişen Değerleri Filmin merkezinde yer alan Ferit, yıllarını Anadolu’da öğretmenlik yaparak geçirmiş, emekli olduktan sonra İstanbul’a dönen…
10 YorumGeçmişin İzinde Bir Sözcük: “Göm Gök” Ne Demek? Bir tarihçi olarak, bazen tek bir kelimenin bile bir dönemi, bir halkın duygusunu ya da bir çağın zihniyetini yansıttığını görürüm. Diller, toplumların hafızasıdır; her kelime, bir zamanın tanığıdır. “Göm gök” ifadesi de bu türden, hem eski Türkçenin hem de Anadolu’nun halk dilinin içinde yankılanan gizemli bir kalıptır. Bu yazıda, “göm gök” kelimesinin anlamını tarihsel bir perspektiften ele alırken, dilin toplumsal dönüşümle nasıl iç içe geçtiğini inceleyeceğiz. “Göm Gök”ün Kökeni: Eski Türkçeden Halk Diline Türkçede “göm” fiili, “gömmek”, yani bir şeyi toprağa yerleştirmek anlamına gelir. “Gök” ise gökyüzünü, yüceliği, tanrısallığı temsil eder. Bu…
14 YorumHantal Çocuk Ne Demek? Bir Hikâyenin Kalbinde Saklı Gerçek Bazı kelimeler vardır, küçüktür ama içine koca bir dünyanın duygusunu sığdırır. “Hantal çocuk” da onlardan biri. Bu kelimeyi ilk duyduğumda aklıma bir kusur değil, bir mücadele geldi. Çünkü bazen “hantal” dediğimiz şey, aslında hızla değil, kalbiyle hareket eden bir ruhun sessiz temposudur. Bir Sabah, Bir Sınıf, Bir Çocuk Küçük bir kasabanın ilkokulunda sabah zili çalmıştı. Öğretmen Gül hanım, sınıfa gülümseyerek girdi. Her zamanki gibi öğrencilerine günaydın dedi ama gözü hemen arka sıradaki Emir’e takıldı. Emir, ayakkabısının bağını çözmeye çalışan, kalemi sürekli düşüren, sırasının altına kitaplarını rastgele sıkıştıran o “hantal” çocuktu. Diğerleri…
8 YorumDiploid Ne Demek Tıp? İki Kopya, Bir Yaşam: Tıbbın Kalbinde 2n’in Hikâyesi Tıpta bazı kavramlar vardır; teknik görünürler ama içlerinde kalp atışı gibi düzenli bir ritim taşırlar. “Diploid ne demek tıp?” sorusu da tam böyle. Bir hücrenin çekirdeğinde her kromozomdan iki kopya bulunması—kısa haliyle 2n—sadece bir sayı değildir; büyümenin, onarımın, sağlığın ve bazen de hastalığın arka plan müziğidir. Hadi, bir arkadaş grubunun masasında sohbet ediyormuşuz gibi, kökenlerden bugüne ve yarına doğru adım adım gidelim. Kısa ve net: Diploid (2n), bir hücrenin her kromozom setinden iki kopyaya sahip olmasıdır; insanlarda sağlıklı somatik hücreler genellikle 46 kromozom (23 çift) taşır. Diploid: Tıpta…
10 YorumGiyotin Bıçak Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarını çözümlemek, bazen en basit görünen nesnelerin dahi derin psikolojik anlamlar taşıdığını fark etmeye yol açar. Bir psikolog olarak, günlük yaşamın sıradan unsurlarını incelediğimde, insanın içsel dünyasıyla bağlantılarını daha açık bir şekilde görebiliyorum. Örneğin, “giyotin bıçak” gibi bir araç, ölüm ve ayrılık gibi evrensel duygularla ve korkularla ilişkilendirilen sembolik bir anlam taşır. İnsan, bilinçli ya da bilinçsiz olarak, böyle bir araçla karşılaştığında sadece fiziksel bir kesici öğe değil, aynı zamanda korkuların, özgür iradenin ve ölümün psikolojik yankılarıyla yüzleşir. Peki, giyotin bıçak nedir ve nasıl bir psikolojik etkisi vardır? Bu yazıda, bilişsel, duygusal…
12 YorumHavale Nedir, Neden Olur? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Hayata farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, insan sağlığına dair konulara yaklaşırken de bu merakı korumayı seviyorum. Çünkü sağlık, yalnızca tıbbi bir mesele değil; kültürden kültüre değişen algıları, toplumsal tecrübeleri ve bireysel hikâyeleri de barındırıyor. Havale, yani ani bilinç kaybı ve kasılmalarla kendini gösteren bu nörolojik durum da tam olarak böyle bir konu. Kimileri için korkutucu bir tablo, kimileri için ise gündelik yaşamın bir parçası. Gelin, bu fenomeni hem küresel hem yerel boyutlarda ele alalım. Havale Nedir? Havale, beynin elektriksel aktivitesinde anormal bir patlama yaşanmasıyla ortaya çıkan nörolojik bir durumdur.…
8 YorumHamsi Hangi Ülkeye Ait? Küçük Balığın Büyük Kimlik Meselesi Karadeniz’in sabah sisi dağılırken kıyıya vuran dalgalarla birlikte küçük gümüş pullu balıklar parlar: hamsiler. Bu görüntü sadece bir deniz manzarası değildir; Türkiye’de, özellikle Karadeniz kıyılarında bir yaşam biçiminin simgesidir. Ama gelin görün ki, hamsi sadece Türkiye’ye ait değildir. Gürcistan’dan Rusya’ya, Ukrayna’dan Bulgaristan’a kadar pek çok ülke, bu küçük balığın “bizimdir” tartışmasına katılmış durumda. Peki, gerçekten hamsi kime ait? Hamsinin Coğrafyası: Sınırları Aşan Bir Balık Hamsi, bilimsel adıyla Engraulis encrasicolus, aslında bir “vatansız” deniz canlısıdır. Dünya üzerindeki 15 farklı hamsi türünden biri olan bu tür, esas olarak Karadeniz, Marmara ve Akdeniz’de yaşar.…
14 YorumKaynakların Sınırlılığı Üzerine Bir Düşünce: Ekonomistin Dünyası Bir ekonomist için dünya, yalnızca bir coğrafi mekân değil; kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçların kesiştiği devasa bir denge alanıdır. Bu denge, her bireyin yaptığı seçimlerle, her toplumun aldığı kararla sürekli yeniden şekillenir. Tıpkı piyasaların görünmez elinin arz ve talebi buluşturduğu gibi, “dünya” da aslında ekonomik davranışların toplamında anlam kazanan bir sistemdir. Ancak “Eski Türkçe dünya ne demek?” sorusu, bu dengeyi yalnızca ekonomik değil, tarihsel bir zeminde de sorgulamamıza olanak tanır. Eski Türkçe’de “Dünya” Kavramının Anlamı Eski Türkçe’de “dünya” kelimesi, bugünkü anlamından farklı olarak “yaşam alanı”, “insanın sınav yeri” ya da “geçici hayat” anlamlarında kullanılırdı.…
14 YorumBir Sosyoloğun Gözünden: “Döş ve Kaburga Aynı mı?” – Bedenin Toplumsal Anatomisi Toplumu anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, insan bedeninin bile bir toplumsal metin olduğunu düşünürüm. Her uzvumuz, her ifademiz, hatta her kelimemiz kültürle şekillenir. “Döş ve kaburga aynı mı?” sorusu da yalnızca biyolojik bir ayrım değil, toplumsal anlamların iç içe geçtiği bir alanı açığa çıkarır. Çünkü beden, yalnızca fiziksel bir yapı değil; toplumun değerlerini, normlarını ve cinsiyet rollerini taşıyan bir semboldür. Bedenin Toplumsal Okuması: Döş ve Kaburga Biyolojik açıdan baktığımızda, kaburga göğüs kafesini çevreleyen kemiklerdir; kalbi ve akciğerleri korur. Döş ise bu kemiklerin üzerini örten kas ve et dokusudur…
14 Yorum