Kategori: Makaleler

10 Litre Suda Kaç Japon Balığı Yaşar? Yaşam Alanı ve Japon Balığı Çıkmazı İzmir’in caddelerinde yürürken, güneşin sıcak yüzünü hissedip, sağımda bir kafe, solumda ise akşamüstü yürüyüş yapan insanlar arasında gezinirken kafama takıldı: 10 litre suda kaç Japon balığı yaşar? Ciddiyim, bu soruyu akşamki arkadaş buluşmasında birilerine sormaya karar verdim. Ama asıl soruyu sorduktan sonra kendimi bu kadar ciddiye alıp almadığım konusunda şüpheye düştüm. Kendi kendime düşündüm: “Bu soru basit gibi görünse de, belki de evrendeki dengeyi anlamak için bir ipucudur.” Gerçekten de, 10 litre suda yaşayan Japon balığı sayısı, aslında hayatta yer kaplamayan ama içsel derinliği olan bir soruya…

Parsiyel Tedavi: Antropolojik Bir Perspektif Dünya üzerinde farklı kültürlerin, insanların sağlık ve iyilik halini nasıl tanımladığı ve buna nasıl yaklaştığı oldukça değişkenlik gösterir. Bu çeşitlilik, bizim sağlık anlayışımıza sadece farklılık değil, aynı zamanda derin bir zenginlik katmaktadır. Bir toplumun tedavi yöntemleri, o toplumun değerlerini, inançlarını, sosyal yapısını ve kimliğini yansıtan bir mikrokosmostur. Bu yazıda, antropolojik bir bakış açısıyla parsiyel tedavi kavramını inceleyecek, farklı kültürlerdeki ritüeller, semboller, akrabalık yapıları ve kimlik oluşumları aracılığıyla bu tedavi biçimini daha iyi anlamaya çalışacağız. Kültürlerin farklılıklarını keşfetmek, aynı zamanda insanlığın ortak olanını anlamaya da olanak tanır. Hangi toplumlarda sağlık bir bütünlük olarak ele alınırken, hangi…

Konum Açık Olunca Ne Olur? Kültürel Görelilik ve Kimlik Hepimiz, etrafımızdaki dünyayla olan bağlarımızı bir şekilde paylaşıyoruz. Bu paylaşımlar, sosyal medya üzerinden yapılan güncellemelerden, gerçek dünyada yapılan yüz yüze sohbetlere kadar çeşitlenebilir. Ancak, dijital dünyada “konum açık” olduğunda, paylaşılan bu bilgiler sadece fiziksel yerimizi değil, aynı zamanda kimliğimizi, toplumsal bağlantılarımızı ve kültürel yerleşimlerimizi de açığa çıkarır. Konum paylaşmanın anlamı, bireyden bireye, kültürden kültüre değişkenlik gösterebilir. Bu yazıda, konum açık olduğunda neler olduğunu antropolojik bir perspektiften ele alacak, kültürel görelilik ve kimlik kavramları çerçevesinde bu fenomeni tartışacağız. Hem modern toplumların dijital bağlantılarını hem de geleneksel toplulukların yerleşim biçimlerini göz önünde bulundurarak,…

Araştırmada Güç Analizi Nedir? Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Günümüzün küresel ve birbirine bağlı dünyasında, her toplumun farklı dinamiklerle şekillendiğini gözlemlemek hayati önem taşır. Kültürler, kendi içlerinde farklı güç yapılarına, sembollerine ve ritüellerine sahiptir. Ancak bu güçlerin kaynağını ve nasıl işlediğini anlamak, sadece bir akademik çaba değildir; aynı zamanda insanın toplumsal bağlarını, kimlik oluşumlarını ve ekonomik sistemlerin evrimini keşfetmek için bir fırsattır. Gücün araştırılması, bir toplumun ne şekilde işlediğini, kimlerin söz hakkı olduğunu ve kimlerin dışlandığını anlamanın anahtarıdır. Güç analizi, toplumların yapılarını ve bireylerin bu yapı içindeki rollerini anlamaya yönelik bir yöntem olarak antropolojiye dahil olan önemli bir araştırma aracıdır. Ancak bu…

Kerem Ayağı Nedir? Bir İstanbul Gencinin Gözünden İstanbul’da yaşamak, her köşe başında bir hikaye barındırmak gibidir. Şehirdeki dinamizm, tarih ve kültür içinde kaybolduğumda bazen, çok uzun yıllar önce İstanbul’da yaşan bir halk diline, ‘Kerem ayağı’na takılırım. Aslında Kerem ayağı nedir, ne anlama gelir? Neden zaman içinde bu terim popülerleşmiş ve halk arasında yaygınlaşmış? Kendi kendime bu soruları sorarken bir yandan da, gündelik hayatımda nasıl yer bulduğuna dair düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. Kerem Ayağının Tarihi Kökenleri Kerem ayağı, İstanbul’a özgü bir terim olarak bilinse de, aslında Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze kadar gelen bir halk deyimidir. Bir anlamda halkın kendi yaşam tarzı, mizah anlayışı…

Yenilenmiş Baskı Ne Demek? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, sadece bilgi aktarmak değil, bir dönüşüm sürecidir. Her yeni bilgi, insanın dünyayı anlama biçimini değiştirir, sınırlarını genişletir ve yeni olasılıkları keşfetmesine olanak tanır. Öğrenmek, insanın içsel dünyasında bir değişim yaratırken, dış dünyaya dair bakış açısını da yeniden şekillendirir. Bu dönüşüm, bazen en küçük bir bilgi kırıntısından, bazen de tamamen yeni bir öğrenme sürecinden ortaya çıkar. İşte, eğitimdeki bu dönüşüm, “yenilenmiş baskı” kavramıyla da ilginç bir paralellik gösterir. Peki, “yenilenmiş baskı” ne demek, eğitimdeki rolü nedir ve nasıl bir pedagojik yaklaşım gerektirir? Yenilenmiş baskı, genellikle yayın dünyasında, bir kitabın ya da kaynağın yeni…

Erkeğe Ne Sürpriz Yapılır? Hayatımın O Anı O Anı Unutamam Kayseri’de bir kış sabahıydı, şehir soğuk, havası buz gibi ama içimde bir sıcaklık vardı. Her şey bir anda karar verdiğim o anla değişti. Bir süre önce sevgilimle yaşadığımız bir tartışmanın ardından, bir şeyler yapmam gerektiğini hissetmiştim. “Erkeğe ne sürpriz yapılır?” diye düşündüm, ama bu soru aslında çok derin bir anlam taşıyordu. Çünkü, o “sürpriz” sadece bir kutlama ya da basit bir hediye almak değildi; bunu yaparken duygularımı en samimi şekilde ifade edebilmeliydim. Ona özel bir şey yapmak, gerçekten ona ne hissettiğimi göstermek istiyordum. Üzerimdeki stres, endişe ve heyecan karışımı beni…

“Ne Biçim Bir İnsansın?” Sosyolojik Bir İnceleme Birine “Ne biçim bir insansın?” demek, aslında ondan beklediğiniz bir şeyin gerçekleşmediğini ya da beklenenden farklı bir davranış sergilediğini düşündüğünüzde kullanabileceğiniz bir ifadedir. Bu soru, bazen öfke, hayal kırıklığı veya şaşkınlıkla dile gelir; bazen ise daha derin bir toplumsal eleştiriyi içerir. Ancak bu soruyu sormak, sadece bir kişiye değil, o kişinin toplumdaki yerine, değerlerine, beklentilerine ve toplumsal normlara da dolaylı bir eleştiridir. Bu yazıda, “Ne biçim bir insansın?” sorusunun altında yatan toplumsal yapıların, cinsiyet rollerinin, kültürel pratiklerin ve güç ilişkilerinin izini sürecek, toplumsal adalet ve eşitsizlik gibi önemli kavramları sorgulayacağız. Herhangi birine böyle…

Abdallık Geleneği Nedir? Günlük Hayatta Ne Anlama Gelir? Eskişehir’deki kafelerde otururken bazen bir bakıyorum, insanlar birbirlerine gülümsüyor, espriler yapıyor, ama bir yandan da hayatta karşılaştıkları zorluklardan ya da belirsizliklerden konuşuyorlar. Peki, tüm bu sohbetlerin bir parçası olarak karşımıza çıkan “Abdallık” geleneği nedir? Hani bazen eski İstanbul’un ya da Anadolu’nun sokaklarında, hayatın zor taraflarını gülerek anlatan birini görürüz ya, işte bu gelenek aslında biraz da oradan geliyor. Abdallık, sadece bir yaşam tarzı değil, bir bakış açısıdır. Ama gelin, bu geleneğin kökenlerine, tarihine ve bugünkü anlamına birlikte bakalım. Abdallık Geleneği: Eski Dönemlerin Yansıması Abdallık geleneği, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden başlayarak günümüze kadar…

Ateşli Hastalık: Toplumsal Bir Perspektiften Bakış Ateşli hastalıklar, vücut ısısının normalin üzerinde yükselmesi ile kendini gösteren, çoğu zaman enfeksiyonlar ya da bağışıklık sistemi yanıtlarıyla ilişkili bir sağlık sorunudur. Ancak, bu tür hastalıkların süresi ve etkisi yalnızca biyolojik bir süreçten ibaret değildir; toplumsal yapılar, kültürel normlar ve güç dinamikleri, ateşli hastalıklara nasıl yaklaşıldığı ve bu hastalıkların bireyler üzerindeki etkilerini şekillendirir. Hepimiz bir şekilde ateşli hastalıklarla karşılaşmışızdır: bir soğuk algınlığı, grip ya da daha ciddi bir enfeksiyon… Ancak bu deneyim sadece bedenimizde bir değişim yaratmaz; toplumsal olarak da farklı anlamlar taşır. Peki, ateşli hastalıklar kaç gün sürer? Bu soruyu sadece fiziksel açıdan…